Sens wilanowskich wątków mitologiczno-astronomicznych odczytywano przede wszystkim w nawiązaniu do rządów Jana III, zgodnie z kierunkiem wskazanym nowożytnym mitografom w poezji augustowskiej. W kontekście domu Heliosa jako figury niepodzielnych rządów zwraca bowiem uwagę Horacjański motyw potęgi państwa sięgającej od wschodu …
Do motywów alegorycznych składających się na harmonię wilanowskiego mikrokosmosu zalicza się w pierwszej kolejności zapożyczona z MetamorfozOwidiusza koncepcja domu Słońca. Motyw solarny, zdobiący obecnie frontową fasadę, znajdował się pierwotnie w tympanonie (do przebudowy z ok. 1684-92). W centralnie zaplanowanej Wielkiej …
Temat Venus Victrix umożliwiał połączenie idei pokoju, osiąganego dzięki potędze miłości, z gloryfikacją panującego i przejmowanymi z ikonografii Oktawiana Augusta wątkami dynastycznymi. Harmonia, owoc miłości Wenus i Marsa, od antyku wprowadzanej w kontekst astronomicznej koniunkcji, identyfikowała kompozycję jako symbol zgody …
Klęska insurekcji kościuszkowskiej przesądziła o losie Polski. 24 października 1795 r. Rosja, Prusy i Austria porozumiały się ostatecznie i podzieliły między siebie resztki ziem polskich. Od króla Stanisława Augusta – praktycznie internowanego w Grodnie – zażądano abdykacji, którą podpisał nieprzypadkowo …
Stulecie Wiktorii Wiedeńskiej obchodzono w 1783 r. w licznych miastach Rzeczpospolitej Obojga Narodów, między innymi w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Kaliszu, Sandomierzu, Puławach oraz w Nieświeżu i Wilnie. Szczegóły tych podniosłych uroczystości przekazała nam prasa ówczesna i źródła pisane. Niezmiernie bogate …
Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie, a drugą w świecie (po konstytucji Stanów Zjednoczonych) nowożytną ustawą zasadniczą ( Szlachecka Rzeczpospolita Obojga Narodów o kilka miesięcy wyprzedziła rewolucyjną Francję). Zamykała też kilkunastoletni okres prób ratowania kraju, pogrążonego w wewnętrznych walkach …
Ostatnie dzieło Jana Heweliusza Prodromus astronomiae cum catalogo fixarum et Firmamentum Sobiescianum sive Uranographia... ukazało się w Gdańsku w 1690 r., już po śmierci słynnego astronoma, wydane przez wdowę Elżbietę Heweliuszową i dedykowane królowi Janowi III Sobieskiemu. W dedykacji dziękowała …
W dawnej Polsce powstało wiele utworów dotyczących różnych konfliktów zbrojnych. Okresem, który szczególnie obfitował w tego typu literaturę, był czas panowania Stefana Batorego, naznaczony wieloma wiktoriami – nad Gdańskiem, a w szczególności nad Moskwą. Liczni, a często także mało wprawni …
Dotyczące owadów, czyli entomologiczne, porównania i metafory, często były wykorzystywane do opisania stanu sumienia lub ukazania negatywnej jakości popełnianych przez człowieka czynów. Jeden z aspektów barokowej kultury, przekonanie o przemijalności i marności doczesnego porządku na świecie, miał swój wyraz w …
Antwerpia, miasto pierwszej w świecie giełdy, znane z handlu diamentami i twórczości Rubensa, było miejscem pracy Auberta le Mire, znanego jako Albertus Miraeus. Ten niderlandzki historyk działał przy katedrze w Antwerpii jako jej kanonik i bibliotekarz. W 1606 roku ukazał …