W roku 1655 w cerkwi w Czehryniu hetman kozacki Bohdan Chmielnicki wyprawił spóźniony pogrzeb swojemu szwagrowi i zarazem atamanowi nakaźnemu, Iwanowi Zołotareńce. Wszakże okoliczności, towarzyszące temu smutnemu obrzędowi, okazały się tak niezwykłe i makabryczne, że najpierw znalazły się w Klimakterach …
Hieronim Florian Radziwiłł (1715 – 1760), młodszy brat Michała Kazimierza „Rybeńki”, chrześniak królewicza Jakuba Ludwika Sobieskiego i jego małżonki Jadwigi Elżbiety, podczaszy i chorąży wielki litewski, pozostawił po sobie smutną pamięć jednego z największych okrutników Polski przedrozbiorowej. Być może, dość …
O młodości Jana (Iwana) Mazepy Kołodyńskiego (ok. 1644 – 1709), przyszłego hetmana kozackiego na Zadnieprzu, wiemy sporo, głównie z pamiętników jego zajadłego adwersarza, Jana Chryzostoma Paska. Autor zdecydowanie nie lubił młodego Mazepy (podówczas pazia króla Jana Kazimierza), określając go jako …
Porwanie, z potem starannie skrywane morderstwo Gertrudy Komorowskiej, młodziutkiej, a w dodatku brzemiennej małżonki Stanisława Szczęsnego Potockiego (podówczas starosty bełskiego), dokonane mroźną nocą z 13 na 14 lutego 1771 r., w ciągu paru tygodni stało się powszechnie znane w całej …
Z osobą Teresy, najstarszej córki księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemmingów, związana jest tragedia rodzinna, która rozegrała się w styczniu 1780 r. w warszawskim Pałacu Błękitnym. Teresa, szczególnie ukochana przez rodziców i młodsze rodzeństwo za jej dobroć i …
Rzeź Galicyjska, zwana też rabacją, największe żywiołowe powstanie chłopskie w Galicji w 1846 r. pod wodzą Jakuba Szeli, skierowane przeciwko szlachcie, wstrząsnęło ówczesną opinią publiczną w trzech zaborach i poza ich granicami, odbijając się głośnym echem. Jak pisała z Nicei …
Przedwczesna śmierć obu braci, Stanisława (1501 – 1524) i Janusza III (1502/03 – 1526), synów Konrada III i Anny z Radziwiłłów, ostatnich PiastówMazowsze zostało ostatecznie wcielone do Korony, co dla królowej Bony było „wypadkiem ze wszechmiar pomyślnym i pożądanym” (Ludwik …
Różyczka z Czarnobyla – tak zatytułował Stanisław Wasylewski jeden z rozdziałów swojej poczytnej książki Twarz i kobieta, poświęcony Rozalii z Chodkiewiczów Aleksandrowej Lubomirskiej, jedynej Polce, która – postawiona przed Trybunał Rewolucyjny – została ścięta na gilotynie 30 czerwca 1794 r. …
Na trzydziestej szóstej stronie Compendium ferculorum wydanym w 1682 r. przez Stanisława Czernieckiego, możemy odnaleźć niezwykle osobliwy przepis: weźmij kapłona żywego, nalej mu lejkiem w gardło octu winnego, a zawiąż i zawieś przez godzin pięć, oskub pięknie, ochędoż, upiecz zwyczajnie …
Podróżujący po Polsce obcokrajowcy często prowadzili dzienniki podróży, w których notowali opisy krajobrazu, spraw politycznych, zwyczajów panujących w kraju a także swe opinie o mieszkańcach Rzeczypospolitej. Wśród opisów poczynionych przez cudzoziemców znajdziemy dużo przykładów świadczących o zaletach Polaków takich jak …