Konserwacja za unijne dotacje
czyli cd. prac przy projekcie „Restauracja wnętrz pierwszego Polsce muzeum sztuki – Muzeum Pałac w Wilanowie”.
Kwiecień 2006
Pokoje Chińskie i Myśliwskie, Sień i klatka schodowa Pałacu w Wilanowie były do niedawna zamknięte z powodu fatalnego stanu technicznego. Dzięki dotacjom unijnym mogliśmy podjąć szeroko zakrojone prace konserwatorskie i już niedługo - w lecie 2007 roku - turyści odwiedzający Muzeum zobaczą wspaniale odrestaurowane wnętrza i prezentowaną w nich kolekcję rzemiosła artystycznego. Powstanie całkiem nowa trasa turystyczna, której atrakcją - oprócz wystroju pomieszczeń - będą arcydzieła sztuki użytkowej: porcelana z Miśni i Chin, biskwity, empirowe wyroby złotnicze, meble i malarstwo na papierze z Europy i Azji.
Komnaty są restaurowane przez zespół wybitnych konserwatorów pod kierownictwem Andrzeja Mazura i Pawła Jakubowskiego, adiunktów Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W ciągu ostatniego półrocza zespół wykonał szereg prac badawczo-konserwatorskich, m.in.:
- badania sondażowo–odkrywkowe, dokumentację fotograficzną i inwentaryzację rysunkową obiektu;
- w pokojach Chińskich zdjęto papierowe tapety, a następnie poddano je procesom odkwaszenia, a także oczyszczania mechanicznego i chemicznego;
- zdemontowano dekoracyjne elementy drewniane i niektóre gipsowe, zdjęto boazerię, oczyszczono i podklejono powierzchnię malatur, elementów drewnianych wystroju, usunięto przemalowania i pociemniałe retusze konserwatorskie, wykonano impregnację i zabezpieczenie przeciwgrzybiczne uszkodzonych fragmentów stropu oraz wykonano zastrzyki grawitacyjne i ciśnieniowe w miejscach odwarstwień tynku i sztablatur;
- wykonano rekonstrukcje zniszczonych fragmentów belek stropowych, założono wielowarstwowe kity oraz łaty wapienno-piaskowe w miejscu ubytków tynków, jak również przygotowano podłoże pod rekonstrukcję warstwy malarskiej, a następnie rozpoczęto jej retuszowanie.
Projekt obejmuje również przeprowadzenie prac konserwatorsko–restauratorskich w komnatach znajdujących się w najstarszej części Pałacu Wilanowskiego: Antygabinecie Królowej, Gabinecie Zwierciadlanym i Sypialni Królowej. Stan zachowania komnat królowej był bardzo zły i wymagał natychmiastowego podjęcia prac renowacyjnych o charakterze interwencyjnym. Wykonanie tej cześć projektu zostało powierzone zespołowi wybitnych ekspertów z dziedziny konserwacji i restauracji, kierowanemu przez dr hab. Marię Lubryczyńską.
W Antygabinecie Królowej:
- wykonano konserwację dwóch obrazów olejnych o łącznej powierzchni 2,25 m² każdy;
- w pracach przy malowidle ściennym na plafonie (27,60 m²) - oczyszczono, podklejono
odspojenia wyprawy, a także wypełniono szpachlą wapienną występujące ubytki;
- wykonano konserwację i restaurację drewnianej konstrukcji zabytkowych boazerii;
- na ściany zostały nałożone nowe tynki wapienno – piaskowe;
- wykonano również konserwacje historycznego kominka.
W Gabinecie Zwierciadlanym:
- przeprowadzono prace przy sztukatorskich dekoracjach sufitu i ścian;
- wykonano konserwację obrazu olejnego (5,30 m²);
- wykonano konserwację i restaurację drewnianej konstrukcji boazerii (54,41 m²);
- na ściany nałożono nowe wapienno-piaskowe tynki;
- wykonano konserwację kominka.
W Sypialni Królowej:
- wykonano prace konserwatorskie przy ok. 25% powierzchni tkanin ściennych;
- zakonserwowano pozłotę na dwóch ramach luster;
- zakonserwowano drzwi (16,50 m²) oraz kominek;
- zrealizowano prace przy sztukatorskiej dekoracji fasety;
- wypełniono ubytki i usunięto przemalowania w zabytkowych boazeriach;
- nałożono na ściany nowe tynki wapienno – piaskowe.
Wykonano także szczegółową dokumentację fotograficzną komnat w technice cyfrowej.
Ostatnim etapem programu są prace badawczo – konserwatorskie na parterze korpusu głównego pałacu. Badaniom poddawany jest wystrój zabytkowych wnętrz: Antykamery Króla, Antykamery Królowej, Sypialni Króla, Sypialni Królowej, Gabinetu Holenderskiego, Biblioteki Króla, Lapidarium – Nowy Belweder, Galerii Północnej i Galerii Południowej.
Uzyskane wyniki staną się podstawą do opracowania ramowego programu przyszłego postępowania konserwatorskiego, który wyznaczy zakres i rodzaj niezbędnych interwencji zabezpieczających.
W ostatnim czasie zespół badaczy pod kierunkiem Krzysztofa Chmielewskiego i Marcina Chmielewskiego wykonał:
- w Sypialni Króla i w Sypialni Królowej: ocenę stanu zachowania malowideł ściennych i plafonów malowanych na płótnie oraz badania laboratoryjne próbek pobranych z odkrywek w warstwach malarskich na ścianach i dekoracjach sztukatorskich;
- w Lapidarium: odkrywki w warstwach malarskich na ścianach i elementach dekoracji architektonicznej;
- w Galerii Południowej i Galerii Północnej: ocenę laboratoryjną odkrywek warstw malarskich na ścianach, elementach architektonicznych i dekoracjach sztukatorskich;
- w Bibliotece Króla: odkrywki w warstwach dekoracji sztukatorskich na suficie, a następnie badania laboratoryjne próbek pobranych z warstw sztukatorskich;
- badania laboratoryjne tkanin obiciowych z pomieszczeń na parterze w korpusie głównym pałacu oraz ocenę stanu zachowania konstrukcji podwieszonych sufitów.
Projekt „Restauracja wnętrz pierwszego w Polsce Muzeum sztuki – Muzeum Pałac w Wilanowie” przekroczył półmetek realizacyjny. Przez ten czas udało się wykonać wiele prac konserwatorsko – restauratorskich, których efekty już niedługo zostaną zaprezentowane publiczności muzealnej. Wartością dodaną jest doświadczenie, które zdobyliśmy w trakcie realizacji projektu. Muzealny zespół projektowy opanował procedury rozliczania i realizacji inwestycji dofinansowanych ze środków UE, a zespoły wykonawcze mogły zapoznać się ze specyfiką i wymogami wdrażania projektów unijnych. W przedsięwzięciu wystąpiły również pewne zmiany, efektem których:
Całkowita wartość projektu wynosi teraz 5.690.088,68 zł
Całkowite wydatki kwalifikowane wynoszą 5.651.413,55 zł, w tym;
a) wartość dofinansowania (72,50%) – 4.097.274,82 zł
b) wkład własny Muzeum - 1.554.138,73 zł.
