Pałac
Historia Pałacu Wilanowskiego rozpoczęła się 23 kwietnia 1677 roku, kiedy to wioska zwana jeszcze Milanów stała się własnością Jana III Sobieskiego. Wkrótce nazwę zmieniono na Villa Nova, w nawiązaniu do tradycji antycznych, a potem spolszczono ją na Wilanów. Początkowo zbudowana w tym miejscu rezydencja była niewielka, gdyż Augustyn Locci, nadworny architekt króla, otrzymał za zadanie wzniesienie jedynie parterowego dworu o układzie typowym dla zabudowy Rzeczpospolitej. Jednakże sukcesy militarne i wzrost znaczenia monarchy w następnych latach wpłynęły na znaczne poszerzenie pierwotnego projektu. Wielka rozbudowa prowadzona była w latach 1677-1696. Po jej zakończeniu budowla połączyła w sobie elementy dworu szlacheckiego, włoskiej willi ogrodowej i francuskiego pałacu w stylu Ludwika XIV.
Po śmierci króla Pałac stał się własnością jego synów, natomiast w 1720 roku mocno podupadłą rezydencję nabyła jedna z najbogatszych kobiet w ówczesnej Polsce – Elżbieta Sieniawska. Przez 9 kolejnych lat kontynuowała prace budowlane rozpoczęte przez Sobieskiego. Wtedy właśnie powstały boczne skrzydła, której to inwestycji król nie zdążył już zrealizować. Po śmierci Sieniawskiej właścicielką Wilanowa została jej córka Maria Zofia Denhoffowa, po mężu Czartoryska. W 1730 roku Pałac na trzy lata znalazł się w rękach króla Augusta II Mocnego, który dokonał w rezydencji wielu zmian, szczególnie jeżeli chodzi o wystrój wnętrz. W połowie XVIII wieku dobra wilanowskie odziedziczyła córka Czartoryskich, marszałkowa Izabela Lubomirska, za rządów której Wilanów znów zaczął błyszczeć dawnym blaskiem. W 69 lat później księżna marszałkowa przekazała Wilanów swojej córce i jej małżonkowi Stanisławowi Kostce Potockiemu. Dzięki jego staraniom w 1805 roku w Wilanowie otwarte zostało jedno z pierwszych muzeów w Polsce. Rodzina Potockich z Wilanowem związana była aż do 1892 roku, kiedy to ostatnia z rodu Aleksandra zapisała włości swemu kuzynowi Ksaweremu Branickiemu. Ród Branickich zamieszkiwał w Wilanowie do września 1944 roku, a w końcu stycznia 1945 roku opiekę nad Pałacem przejęło Muzeum Narodowe w Warszawie, które utworzyło w nim swój Oddział w Wilanowie. Pałac w Wilanowie należy on do tych nielicznych zabytków w Warszawie, które w niezmienionej postaci przetrwały okres II wojny światowej.
Zapraszamy do wirtualnej wędrówki po Pałacu, która - mamy nadzieję - zachęci Państwa do odwiedzenia naszego Muzeum.
Nie od razu zbudowano pałac w Wilanowie i jego ogrody. Wszyscy właściciele
i opiekunowie tego niezwykłego miejsca – a byli wśród nich dwaj królowie, a także liczni przedstawiciele
i przedstawicielki najznamienitszych rodów Rzeczypospolitej – zostawili tu ślad swoich aspiracji i gustów artystycznych. Warto zobaczyć, kim byli ci ludzie, jakie mieli zainteresowania i interesy, wady i zalety, czym się zajmowali i co po nich zostało. Co robiły bogate i ambitne panie na Wilanowie, co robi teraz kustosz i kurator projektu w muzeum? Zajrzyjmy do multimedium .
Parter

14. Sień Dolna
15. Salon Karmazynowy
16. Pokój Wielki Karmazynowy
17. Pokój Karmazynowy z aneksem
18. Gabinet Etruski
19. Galeria Dolna Północna
20. Gabinet Przed Galerią
21. Antykamera Królowej
22. Sypialnia Królowej
23. Wielka Sień
24. Antykamera Króla
25. Sypialnia Króla
26. Biblioteka Króla
27. Kaplica Pałacowa
28. Lapidarium (gabinet starożytności)
29. Galeria Dolna Południowa
30. Pomnik Jana III Sobieskiego
31. Sala Biała
32. Apartament Marszałkowej Lubomirskiej
Pierwsze piętro

1. Portret Trumienny
2. Galeria Portretu Polskiego
3. Portrety Rodziny Królewskiej
4. Pokój Cichy
5. Pokój Średni - dawny pokój synów Jana III Sobieskiego
6. Przedpokój
7. Gabinet Pastelowy
8. Portrety Króla Stanisława Augusta i jego rodziny
9. Pasy Kontuszowe
10. Galeria Północna
11. Gabinet w Wieży Północnej
12. Galeria Portretu Polskiego XIX w. cz I Gabinet kolekcjonera
13. Galeria Portretu Polskiego XIX w. cz II
oraz
Pokoje Chińskie i Myśliwskie
Zapraszamy do zwiedzenia dziewiętnastowiecznych pomieszczeń w prawym skrzydle pierwszego piętra pałacu. W latach 2005-2007 poddane zostały konserwacji i rewaloryzacji, co umożliwiło udostępienie tych wnętrz publiczności.

