ZAADOPTUJ CYTRYNKĘ, PRZEJDŹ DO HISTORII! 

Jeśli chcesz przejść do historii, zaadoptuj wilanowską cytrynkę. Osoby, które zgłosiły chęć zaopiekowania się cytrynką otrzymały sadzonkę. Po dwóch latach wyrośnie z nich spore drzewko. Wtedy wróci do pałacowej oranżerii, a nazwisko Opiekuna zostanie wyryte na plakietce umieszczonej obok rośliny.
W ciągu dwóch lat swoich adopcyjnych Opiekunów znalazło już 235 drzewek, które przyjechały do Wilanowa ze słonecznej Italii. Sprowadziliśmy 7 gatunków cytrusów: Citrofortunella microcarpa, Citrus sinensis, Citrus limon, Citrus paradisi, Citrus Ficus carica aurantifolia, Punica granatum. W tym roku po raz pierwszy poza cytrusami do adopcji trafiły także figi oraz granaty! Rośliny zasadzone są w donicach 5 litrowych, są to sadzonki szczepione na pniu o wysokości ok. 40 cm.
Historia tych drzew sięga w Polsce XVII wieku, a wiąże się z okresem, gdy dwór królewski oraz zamożne mieszczaństwo ceniły piękno zieleni i korzyści wynikające z pielęgnacji roślin. Kiedy wchodziło się do oranżerii, zmysły zapachu i wzroku wyostrzały wyobraźnię. Kwitnące i jednocześnie owocujące drzewka upajały kolorem… Drzewka cytrusowe za Jana III Sobieskiego były ozdobą królewskiej oranżerii. Ich uprawa liczyła bardzo wiele gatunków, a król w swojej rezydencji troszczył się o nie z niemniejszym, podobno, zaangażowaniem niż o kosztele – ulubione jabłka Marysieńki.
Burze dziejowe unicestwiły wilanowską oranżerię. Teraz dyrektor i pracownicy Zespołu Pałacowego w Wilanowie chcą przywrócić jej dawny blask oraz świetność. Zaadoptujmy sadzonki. Nazwiska hodowców zostaną przy drzewkach na wiele lat. Czy to nie wspaniały sposób na przejście do historii? Na zaprzyjaźnienie się z miejscem wyjątkowym, magicznym i pięknym? Warto zostawić w nim ślad przywiązania do tradycji i szlacheckiego obyczaju.

Będziemy się spotykać dwa razy w roku, wymieniać doświadczenia oraz chwalić się sukcesami w hodowli adoptowanych roślinek. Poniżej możesz też znaleźć artykuły o pielęgnacji sadzonek cytrusowych, o gatunkach roślin przeznaczonych do adopcji lub o historii budynków zwanych oranżeriami. Miłej lektury!

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących hodowli prosimy o kontakt: cytrusywilanow(at)gmail.com

Oranżeria (zwana też pomarańczarnią) to ogrzewany, przeszklony budynek ogrodowy, wolnostojący lub połączony tarasem z budynkiem głównym. Budowano je w parkach i ogrodach przy rezydencjach i pałacach. Powstawały już w XVII wieku, ale ich rozkwit przypada na czasy rewolucji przemysłowej, kiedy nowe sposoby łączenia szkła i metalu pozwoliły na wznoszenie budowli o imponujących kształtach i rozmiarach. Pomarańczarnie służyły do hodowli roślin egzotycznych, pełniły także funkcję ogrodów zimowych, często służyły jako miejsce spotkań i zabaw towarzyskich oraz przedstawień teatralnych.

Historia wilanowskiej pomarańczarni sięga lat 80. XVII wieku. Niestety, została unicestwiona przez burze dziejowe. Teraz dyrektor i pracownicy zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie chcą przywrócić jej dawny blask oraz świetność.

W oparciu o Inwentarz Ogrodu Włoskiego Willanowskiego Budynku ogrodniczego iako tez Pomarańczarniey y wszelkich Drzew, Drzewek, sprzętów y naczynia Wszystkiego w nim znaydującego się, d 27 Junij A. 1729 na Gruncie wypisany zespół muzeum do programu adopcyjnego wybrał następujące gatunki:

Cytryna zwyczajna

Citrus limon małe drzewko o błyszczących owalnych liściach, kwiaty białe z domieszką purpury, owoce żółte o dł. od 5 do 10 cm.

Grejpfrut

Citrus paradisi drzewo o kulistej koronie i ciemnozielonych owalnych liściach, kwiaty białe, woskowate, owoce duże, żółte, kuliste, o średnicy do 15 cm.

Lima

Citrus aurantiifolia tworzy błyszczące, owalne liście o dł. 8 cm, kwiaty białe, woskowate, owoce zielone o średnicy 3 do 6 cm.

Mandarynka

Citrus reticulata krzew lub małe drzewko o kolczastych gałęziach i lsniących, owalnych, ciemnozielonych liściach, kwiaty białe lub żółtopomarańczowe, owoce kuliste o średnicy do 8 cm

Pomarańcza chińska

Citrus sinensis drzewo o kolczastych gałęziach z błyszczącymi owalnymi liśćmi, kwiaty białe o mocnym zapachu, owoce pomarańczowe lub żółte, owalne do kulistych, o średnicy do 10 cm.

Pomarańcza miniaturowa

Citrus mitis rozpowszechniona jako miniaturowa pomarańcza nadająca się do hodowli domowej. Ten cytrus jest wiecznie zielonym drzewkiem wyrastającym do 1,5 m wysokości o białych, silnie pachnących kwiatach, małe, pomarańczowe owoce są jadalne, ale bardzo kwaśne.

Pomarańcza gorzka

Citrus aurantium drzewo o kulistej koronie, liście owalne o dł. do 10 cm, kwiaty białe, woskowate, pachnące, owoce kuliste o średnicy do 8 cm.